EL JARDÍN DE PSIQUE

Fortaleza de Ananouri en Georgia

Η μάνα του Αλέξανδρου

Letra /Στίχοι: Panos Theodoridis - Πάνος Θεοδωρίδης.
Música /Μουσική: Yiannis Markopoulos - Γιάννης Μαρκόπουλος.
Intérprete / Ερμηνευτής: Petros Gaitanos - Πέτρος Γαιτάνος.

Στη Μακεδονία του παλιού καιρού
γνώρισα τη μάνα του Αλέξανδρου
μου 'στησε κουβέντα στις εξοχές
κι έκανε νυχτέρια με μάγισσες.

Αχ Μακεδονία χιλιόμορφη
γιατί κλαις και λιώνεις σαν το κερί
έχω γιο μονάκριβο η καψερή
κι έχει φύγει για την ανατολή.

Τον προσμένουν κίνδυνοι και χωσιές
λόγια ανθρώπων μαύρα και συμφορές
μοναχός τ' αντέχει και τα περνά
τελειωμό δεν έχουν τα βάσανα

Στη Μακεδονία του παλιού καιρού
γνώρισα τη μάνα του Αλέξανδρου
στο φεγγάρι ψάχνει για μάγισσες
στ' όνειρό της φέρνει τους Έλληνες.

En la Macedonia de los viejos tiempos
Conocí a la madre de Alejandro
Entabló conversación conmigo en los campos
Y pasó veladas nocturnas con brujas.

- Ay, Macedonia, mil veces hermosa.
Por qué lloras y te fundes como la cera.
- Tengo un único hijo muy querido, desgraciada de mí,
Y se ha marchado hacia el oriente.

Le aguardan peligros y emboscadas,
Negras palabras de los hombres y desgracias
Solo los aguanta y los pasa
No tienen fin sus sufrimientos.

En la Macedonia de los viejos tiempos
Conocí a la madre de Alejandro,
En la luna busca brujas
En su sueño se lleva a los griegos.

ΘΑΛΑΣΣΕΣ
του Γιώργου Παπαδόπουλου
(από το νέο CD Θάλασσες, το πρώτο στην Ελλάδα)

Θα θυμάμαι με τον ήλιο το πρωί
Πως ήσουν κάποτε για’ μένα της μέρας το φως.

Θα θυμάμαι με τον ήχο της βροχής
Πως όταν έφυγες μια μέρα έκλαψε κι ο ουρανός.

Μη ρωτάς λοιπόν για’ μένα,
Μη γυρνάς στα περασμένα.
Εγώ για’ σένα.

Κι αν τραγούδια θα γράψω,
Κι αν Θάλασσες κλάψω για’ σένα,
Πίσω δε θα γυρίσω, φιλιά να ζητήσω χαμένα.

Θα θυμάμαι πως οι όμορφες στιγμές
Έχουν χαθεί για’μας στο χθες και δε θα’ ρθουν ξανά.

Θα θυμάμαι πως οι αγάπες οι παλιές
Είναι καράβια που γυρίζουν απ’ το πουθενά.

Μη ρωτάς λοιπόν για’ μένα,
Μη γυρνάς στα περασμένα.
Recordaré con el sonido de la lluvia

Versión especial del tema "Here's to the Heroes" realizada con motivo de los Juegos Olímpicos de Atenas en 2004. Este tema forma parte del disco Follow Your Heart del tenor griego Marios Frangoulis


Here´s to the heroes

Those few who dare
Heading for glory
Living a prayer


Here´s to the heroes
Who change our lives
Thanks to the heroes
Freedom survives


Here´s to the heroes
Who never rest
They are the chosen
We are the blessed


Here´s to the heroes
Who aim so high
Here´s to the heroes
Who do or die


Μία μονάχα προσευχή (A single prayer)
Πέρα ως πέρα αληθηνή (Truthful thoughout)
Για πάντα μέσα στην καρδιά μου (Forever in my heart)


Here´s to the heroes
Who aim so high
Here´s to the heroes
Who do or die

Χρυσοπράσινο φύλλο


Στίχοι: Λεωνίδας Μαλένης.
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης.

Γη της λεμονιάς, της ελιάς
γη της αγκαλιάς, της χαράς
γη του πεύκου, του κυπαρισσιού
των παλικαριών και της αγάπης

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη του ξεραμένου λιβαδιού
γη της πικραμένης Παναγιάς
γη του λίβα, τ' άδικου χαμού
τ' άγριου καιρού, των ηφαιστείων

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη των κοριτσιών που γελούν
γη των αγοριών που μεθούν
γη του μύρου, του χαιρετισμού
Κύπρος της αγάπης και του ονείρου

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο.

Το τραγούδι γράφτηκε το 1964 και πρωτακούστηκε στο ντοκιμαντέρ «Το νησί της Αφροδίτης» του Γιώργου Σκαλενάκη το 1965. Το ντοκιμαντέρ αυτό προβλήθηκε και στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης την ίδια χρονιά και απέσπασε τιμητική διάκριση. Η μουσική επένδυση έγινε από τον Μίκη Θεοδωράκη και τα τραγούδια δημιουργήθηκαν από μελοποιημένα ποιήματα του Λεωνίδα Μαλένη, του Νίκου Γκάτσου και του Άντη Περνάρη, καθώς και στίχους τού συνθέτη. Τραγουδούσαν ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Μαρία Φαραντούρη και χορωδία.



Hoja dorada y verde


Tierra del limonero, del olivo
Tierra del abrazo, de la alegría
Tierra del pino, del ciprés
De los jóvenes aguerridos y del amor.


Hoja dorada y verde
Arrojada en el mar.


Tierra del reseco prado
Tierra de la dolorida Santísima
Del ábrego, de la injusta pérdida
Del tiempo salvaje, de los volcanes.


Hoja dorada y verde
Arrojada en el mar.


Tierra de las chicas que ríen
Tierra de los muchachos que se embriagan
Tierra de la mirra, del saludo
Chipre del amor y del sueño.


Hoja dorada y verde
Arrojada en el mar.

Traducción: Juan Manuel Díaz.

ΤΟ TANGO ΤΗΣ ΝΕΦΕΛΗΣ

Μουσική Loreena McKennit.
Στίχοι: Χάρις Αλεξίου.
Ερμηνεία: Χάρις Αλεξίου.







Το χρυσό κουρέλι
που στα μαλλιά της, φόραγε η Νεφέλη
να ξεχωρίζει απ' όλους μες στ' αμπέλι
ήρθανε δυο μικροί μικροί αγγέλοι
και το κλέψανε

Δυο μικροί αγγέλοι
που στα όνειρα τους, θέλαν τη Νεφέλη
να την ταΐζουνε ρόδι και μέλι
να μην θυμάται, να ξεχνάει τι θέλει,
την πλανέψανε
Υάκινθοι και κρίνα
της κλέψαν τ' άρωμα και το φοράνε
κι οι έρωτες πετώντας σαϊτιές
την περιγελούν

Μα ο καλός ο Δίας
της παίρνει το νερό της εφηβείας
την κάνει σύννεφο και την σκορπά
για να μην την βρουν.


El dorado jirón
que en sus cabellos
llevaba Nefeli
para distinguirse de todos en el viñedo
vinieron dos pequeños, pequeños ángeles
y se lo robaron.


Dos pequeños ángeles
que en su sueños querían a Nefeli
para darle a probar granada y miel
para que no recordara, para que olvide qué quiere,
la sedujeron
Los jacintos y los lirios
le robaron el perfume y se lo llevaron
y los amores arrojando saetas
se burlan de ella.


Pero el buen Zeus
le toma el agua de la adolescencia
la convierte en nube y la dispersa
para que no la encuentren.

Traducción: Juan Manuel Díaz.

ΠΑΜΕ ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ

Μουσική Μάνος Χατζιδάκις
Στίχοι Νότης Περγιάλης & Γιώργος Εμιρζάς
Ερμηνεία Μαρία Φαραντούρη.




Τρεις μέρες χώ-, τρεις μέρες χώρισα από σένα
τρεις νύχτες μέ-, τρεις νύχτες μένω μοναχή,
σαν τα βουνά που στέκουν τώρα δακρυσμένα
όταν τα βρέ-, όταν τα βρέχουν οι ουρανοί.

Διώξε τη λύπη, παλικάρι
πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.

Πώς να βγω και, πώς να βγω και να περπατήσω
τα λόγια του, τα λόγια του να θυμηθώ;
με το φεγγάρι πώς, αχ πώς να τραγουδήσω
με το φεγγάρι πώς να παρηγορηθώ;

Tres días, tres días me he separado de ti
tres noches, tres noches me quedo sola,
como las montañas que se yerguen ahora llenas de lágrimas
cuando las empapan los cielos.


Aleja la tristeza, palikari
vayamos a dar un paseo a la luna.


¿Cómo voy a salir, como voy a salir y pasear
para recordar sus palabras, sus palabras?
Con la luna cómo ¡ay! cómo puedo cantar
con la luna cómo puedo lograr consuelo.

ΤΟ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

Μουσική Μάνος Χατζιδάκης
Στίχοι Μάνος Χατζιδάκης
Ερμηνεία Μελίνα Μερκούρη.

Από την ταινία "Ποτέ την Κυριακή" (1960).

Oscar a la mejor canción.
"Nunca en domingo" fue una exitosa comedia con tintes dramáticos dirigida por Jules Dassin y protagonizada por su mujer, la cautivadora Melina Mercouri, que narraba las relaciones entre una prostituta griega y un escritor americano que intenta alejarla del oficio.



Aπ' το παράθυρό μου στέλνω
ένα δύο και τρία και τέσσερα φιλιά
που φτάνουν στο λιμάνι
ένα και δύο και τρία και τέσσερα πουλιά

Πώς ήθελα να έχω ένα και δύο
και τρία και τέσσερα παιδιά
που σαν θα μεγαλώσουν όλα
θα γίνουν λεβέντες για χάρη του Πειραιά

Όσο κι αν ψάξω, δεν βρίσκω άλλο λιμάνι
τρελή να με 'χει κάνει, όσο τον Πειραιά
Που όταν βραδιάζει, τραγούδια μ' αραδιάζει
και τις πενιές του αλλάζει, γεμίζει από παιδιά

Aπό την πόρτα μου σαν βγω
δεν υπάρχει κανείς που να μην τον αγαπώ
και σαν το βράδυ κοιμηθώ, ξέρω πως
ξέρω πως, πως θα τον ονειρευτώ

Πετράδια βάζω στο λαιμό, και μια χά-
και μια χά-, και μια χάντρα φυλακτό
γιατί τα βράδια καρτερώ, στο λιμάνι σαν βγω
κάποιον άγνωστο να βρω

Όσο κι αν ψάξω...

Desde mi ventana envío
uno, dos, tres y cuatro besos
que llegan al puerto
uno, dos tres y cuatro pájaros.


Cómo querría tener uno y dos
y tres y cuatro niños
que cuando crecieran todos (ellos)
llegaran a ser galanes para alegría de El Pireo.


Por mucho que busque, no encuentro otro puerto
que me haya eloquecido como El Pireo,
el cual, cuando anochece, me lleva al hilo de sus canciones
y sus acordes transforma (y) se llena de chicos.


Cuando salgo de mi puerta
no hay nadie al que no ame
y cuando durante la noche duermo, sé que
sé que, que soñaré con él.


Las gemas me pongo al cuello, y una cuen-
y una cuen-, y una cuenta como talismán
pues por las noches aguardo, cuando al puerto salgo,
a ver si a algún desconocido encuentro.

Traducción: Juan Manuel Díaz.

ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ

Μουσική Μίκης Θεοδωράκης.
Στίχοι Γιάννης Θεοδωράκης.
Ερμηνεία Γιώργος Νταλάρας και Jocelyn B. Smith.

Este video forma parte del concierto celebrado en el antiguo teatro de Delfos, junio de 2001, con ocasión del 50º aniversario de la creación del Alto Comisionado para los refugiados de las Naciones Unidas.
G. Dalaras interpreta esta canción junto a la cantante americana de jazz Jocelyn B. Smith acompañados de la Orquesta Ossipov de Rusia.



Όμορφη πόλη φωνές μουσικές
απέραντοι δρόμοι κλεμμένες ματιές
ο ήλιος χρυσίζει χέρια σπαρμένα
βουνά και γιαπιά πελάγη απλωμένα

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα
τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα
τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου

Η νύχτα έφτασε τα παράθυρα κλείσαν
η νύχτα έπεσε οι δρόμοι χαθήκαν.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ

Μουσική Ηλίας Ανδριόπουλος.
Στίχοι Οδυσέας Ελύτης.
Ερμηνεία Αλκηστις Πρωτοψάλτη (δίσκος "Προσανατολισμοί " 1984).

Alejandría. Una evocación.





Μουσική: Ευανθία Ρεμπούτσικα
Στίχοι: Άρης Δαβαράκης
Ερμηνεία: Γιάννης Κότσιρας, Άλκηστις Πρωτοψάλτη.





Ο αλεξανδρινός ο καθαρός ο ουρανός
στον έρωτα είναι σαν διαμάντι ανθεκτικός
κι όπως καθρεφτίζεται στη θάλασσα ζεστός
λες γιασαλάμ να κι ένας άξιος μισθός

Βρε γιασαλάμ πού να το φανταστώ
τόσο γλυκό το φθινόπωρο αυτό
τούτος ο ουρανός ο φθινοπωρινός
είναι ο αυθεντικός ο αλεξανδρινός

Το ένα μου λιμάνι είναι δυτικό
το άλλο το παλιό ανατολικό
έχω αεροδρόμιο στο βοριά
κι ένα αρχαίο φάρο προς το νοτιά

Ναι ο ουρανός ο καθαρός ο αυθεντικός
στην Αλεξάνδρεια είναι τόσο ανθεκτικός
που όταν σκάει το κύμα δυνατά στο Κάιτ Μπέι
παντάν παντάν βρε γιασαλάμ ο έρωτας λέει

Γιασαλάμ θα πει τόσα χώρεσα
που το δαίμονά μου συγχώρεσα
για όλα του τα πάθη τα άγρια
γιασαλάμ θα πει Αλεξάνδρεια

El limpio cielo alejandrino
En el amor es duro como diamante.
Y cuando se refleja cálido en el mar
Dices - ¡yasalam! - he aquí un digno pago.


Bre, yasalam, cómo imaginarlo,
Tan dulce es éste otoño …


Este cielo, el otoñal,
Es el auténtico, el alejandrino


Uno de mis puertos está al occidente
El otro, el viejo, al oriente.
Tengo un aeropuerto en el norte
Y un antiguo faro hacia el sur.


Sí, el cielo, el limpio, el auténtico
En Alejandría es tan perdurable
Que cuando rompe la ola con fuerza
En Kait-Bey
Padam-padam, bre yasalam,
El amor habla.


Yasalam - quiere decir - tanto guardé en mí
Que a mi genio interior perdoné
Por todas sus salvajes pasiones.
Yasalam - quiere decir – Alejandría.

Traducción: Juan Manuel Díaz.

Της αγάπης αίματα.
Poema de Odisseas Elytis (de Το άξιόν εστι). Música de Mikis Theodorakis.
El tema de Theodorakis reproduce únicamente las tres primeras estrofas del texto de Elytis.



Fotiní Dara. Odeón de Herodes Ático. 29 de septiembre de 2007.
Η Φωτεινή Δάρρα. Ωδείο Ηρώδου Αττικού. 29 του Σεπτεμβρίου του 2007.




Irene Papas recita el poema de O. Elytis.
Η Ειρήνη Παππά διαβάζει το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη.


Της αγάπης αίματα * με πορφύρωσαν
Και χαρές ανίδιωτες * με σκιάσανε
Οξειδώθηκα μες στη * νοτιά * των ανθρώπων
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Στά ανοιχτά του πέλαγου * με καρτέρεσαν
Με μπομπάρδες τρικάταρτες * και μου ρίξανε
Αμαρτία μου να΄χα * κι εγώ * μίαν αγάπη
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Τον Ιούλιο κάποτε * μισανοίξανε
Τα μεγάλα μάτια της * μες στα σπλάχνα μου
Την παρθένα ζωή μιά * στιγμή * να φωτίσουν
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Κι από τότε γύρισαν * καταπάνω μου
Των αιώνων όργητες * ξεφωνίζοντας
"Ο που σ' είδε, στο αίμα * να ζει * και στην πέτρα"
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Της πατρίδας μου πάλι * ομοιώθηκα
Μες στις πέτρες άνθισα * και μεγάλωσα
Των φονιάδων το αίμα * με φως * ξεπληρώνω
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο.

Sangre del amor * de púrpura me tiñó
Y alegrías nunca vistas * en sombras me envolvieron
Me oxidé dentro de * el húmedo viento * de los hombres
Lejana Madre * Rosa mía Eterna


En mar abierto * me aguardaron
Con bombardas de tres palos * y me dispararon
Mi pecado, que tuviera * también yo * un amor
Lejana Madre * Rosa mía Eterna


En julio una vez * se entreabrieron
Los grandes ojos de ella * en el interior de mis entrañas
La virginal vida por un * instante * iluminando
Lejana Madre * Rosa mía Eterna


Desde entonces volvieron * en contra mía
las violentas pasiones de los siglos * gritando
"Quien te vio, en la sangre * viva * y en la piedra"
Lejana Madre * Rosa mía Eterna


A mi patria de nuevo * me asemejé
Entre las piedras florecí * y crecí
La sangre de los asesinos * con luz * saldo
Lejana Madre * Rosa mía Eterna

Traducción: Juan Manuel Díaz.

Παραλία Λίχνος, Πάργα (Ήπειρος) / Playa de Lichnos, Parga (Épiro).

ΑΡΝΗΣΗ

Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι,
μα το νερο γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε τ' όνομα της
ωραία που φύξησεν ο μπάτης
και σβήστηκε η γραφή.

Με τι καρδιά, με τι πνοή;
τι πόθους και τι πάθος
πήραμε τη ζωή μας, λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.

Γιώργος Σεφέρης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Yiannis Mitarakis, Patmos.

NEGACIÓN

En la playa secreta
y blanca como paloma
sentimos sed al mediodía,
pero el agua era salobre.

Sobre la arena amarilla
escribimos su nombre,
qué bien sopló la brisa
y se borraron las letras.

Con qué corazón, con qué aliento,
con cuántos deseos y pasiones
hemos vivido: ¡error!
Cambiamos de vida.

Traducción: José Antonio Moreno Jurado.



Στο περιγιάλι το κρυφό interpretado por Mario Frangoulis y Mikis Theodorakis (autor de la música sobre el poema de Seferis). Odeón de Herodes Ático, Σε βιζαντινά ίχνη (6 de octubre de 2007).
Los dos primeros fragmentos del vídeo corresponden a dos composiciones de Theodorakis sobre textos de Odisseas Elytis (Το άξιον εστί).

El cantante Sakis Rouvas, como ya hiciera con anterioridad, representará a Grecia en el Festival de Eurovisión que se celebrará en Moscú este mes con la canción "Our last night". Es una pena que se hayan perdido ciertos valores nacionales, pues la canción está completamente en inglés, pero desde aquí le desemos suerte sin desdeñar de ningún modo a nuestra candidata.