EL JARDÍN DE PSIQUE

Χρυσοπράσινο φύλλο


Στίχοι: Λεωνίδας Μαλένης.
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης.

Γη της λεμονιάς, της ελιάς
γη της αγκαλιάς, της χαράς
γη του πεύκου, του κυπαρισσιού
των παλικαριών και της αγάπης

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη του ξεραμένου λιβαδιού
γη της πικραμένης Παναγιάς
γη του λίβα, τ' άδικου χαμού
τ' άγριου καιρού, των ηφαιστείων

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη των κοριτσιών που γελούν
γη των αγοριών που μεθούν
γη του μύρου, του χαιρετισμού
Κύπρος της αγάπης και του ονείρου

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο.

Το τραγούδι γράφτηκε το 1964 και πρωτακούστηκε στο ντοκιμαντέρ «Το νησί της Αφροδίτης» του Γιώργου Σκαλενάκη το 1965. Το ντοκιμαντέρ αυτό προβλήθηκε και στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης την ίδια χρονιά και απέσπασε τιμητική διάκριση. Η μουσική επένδυση έγινε από τον Μίκη Θεοδωράκη και τα τραγούδια δημιουργήθηκαν από μελοποιημένα ποιήματα του Λεωνίδα Μαλένη, του Νίκου Γκάτσου και του Άντη Περνάρη, καθώς και στίχους τού συνθέτη. Τραγουδούσαν ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Μαρία Φαραντούρη και χορωδία.



Hoja dorada y verde


Tierra del limonero, del olivo
Tierra del abrazo, de la alegría
Tierra del pino, del ciprés
De los jóvenes aguerridos y del amor.


Hoja dorada y verde
Arrojada en el mar.


Tierra del reseco prado
Tierra de la dolorida Santísima
Del ábrego, de la injusta pérdida
Del tiempo salvaje, de los volcanes.


Hoja dorada y verde
Arrojada en el mar.


Tierra de las chicas que ríen
Tierra de los muchachos que se embriagan
Tierra de la mirra, del saludo
Chipre del amor y del sueño.


Hoja dorada y verde
Arrojada en el mar.

Traducción: Juan Manuel Díaz.

Ένα το χελιδόνι.
Της Δικαιοσύνης ήλιε.

Mario Frangoulis interpreta dos poemas de Odysseas Elytis (de Το άξιόν εστι).
Música de Mikis Theodorakis.
El vídeo recoge parte del conciero celebrado en mayo de 2001 con motivo del sexagésimo aniversario de la batalla de Creta.





Ένα το χελιδόνι
El tema de Theodorakis únicamente recoge las cuatro primeras estrofas del poema de Elytis.

Ένα το χελιδόνι * κι η άνοιξη ακριβή
Για να γυρίσει ο ήλιος * θέλει δουλειά πολλή
Θέλει νεκροί χιλιάδες * να 'ναι στους Tροχούς
Θέλει κι οι ζωντανοί * να δίνουν το αίμα τους.

Θε μου Πρωτομάστορα * μ' έχτισες μέσα στα βουνά
Θε μου Πρωτομάστορα * μ' έκλεισες μες στη θάλασσα!

Πάρθηκεν από μάγους * το σώμα του Μαγιού
Το 'χουνε θάψει σ' ένα * μνήμα του πέλαγου
Σ´ ένα βαθύ πηγάδι * το 'χουνε κλειστό
Μύρισε το σκοτά * δι κι όλη η Άβυσσο.

Θε μου Πρωτομάστορα * μέσα στις πασχαλιές και Συ
Θε μου Πρωτομάστορα * μύρισες την Ανάσταση!

Σάλεψε σαν το σπέρμα * σε μήτρα σκοτεινή
Το φοβερό της μνήμης * έντομο μες στη γη
Κι όπως δαγκώνει αράχνη * δάγκωσε το φως
Έλαμψαν οι γιαλοί * κι όλο το πέλαγος

Θε μου Πρωτομάστορα * μ' έζωσες τις ακρογιαλιές
Θε μου Πρωτομάστορα * στα βουνά με θεμέλιωσες!


Una la golondrina * y preciada la primavera
Para que regrese el sol  * requiere mucho trabajo
Requiere que miles de muertos  * estén entre las ruedas
Requiere también que los vivos * den su sangre.


¡Mi Dios, Primer Maestro, * me construiste en las montañas!
¡Mi Dios, Primer Maestro, * me encerraste en el mar!


Fue tomado por los Magos * el cuerpo de Mayo
Lo han sepultado en una * tumba del mar
En un pozo muy profundo * lo tienen encerrado
Perfumó la oscuridad * y todo el Abismo.


¡Mi Dios, Primer Maestro, entre las lilas también Tú!
¡Mi Dios, Primer Maestro, perfumaste la Resurrección!


Se agitó como la simiente * en una matriz obscura
El terrible de la memoria * insecto en la tierra
Y como muerde una araña * mordió la luz
Refulgieron las costas * y todo el mar.


¡Mi Dios, Primer Maestro, * me ceñiste a las orillas!
¡Mi Dios, Primer Maestro, * en las montañas me cimentaste!

Traducción: Juan Manuel Díaz.


Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ
El tema de Theodorakis únicamente recoge las estrofas primera, segunda y quinta del poema de Elytis.


Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ * και μυρσίνη συ δοξαστική
μη παρακαλώ σας μη * λησμονάτε τη χώρα μου!

Αετόμορφα έχει τα ψηλά βουνά * στα ηφαίστεια κλήματα σειρά
και τα σπίτια πιο λευκά * στου γλαυκού το γειτόνεμα!

Της Ασίας αν αγγίζει από τη μία * της Ευρώπης λίγο αν ακουμπά
στον αιθέρα στέκει να * και στη θάλασσα μόνη της!

Και δεν είναι μήτε ξένου λογισμός * και δικού της μήτε αγάπη μιά
μόνο πένθος αχ παντού * και το φως ανελέητο!

Τα πικρά μου χέρια με τον κεραυνό * τα γυρίζω πίσω απ' τον καιρό
τους παλιούς (μου) φίλους καλώ * με φοβέρες και μ' αίματα!

Μα 'χουν όλα τα αίματα ξαντιμεθεί * κι οι φοβέρες αχ λαταμηθεί
και στον ένα ο άλλος μπαί * νουν εναντίον οι άνεμοι!

Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ * και μυρσίνη συ δοξαστική

μη παρακαλώ σας μη * λησμονάτε τη χώρα μου!

ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ

Μουσική Μίκης Θεοδωράκης.
Στίχοι Γιάννης Θεοδωράκης.
Ερμηνεία Γιώργος Νταλάρας και Jocelyn B. Smith.

Este video forma parte del concierto celebrado en el antiguo teatro de Delfos, junio de 2001, con ocasión del 50º aniversario de la creación del Alto Comisionado para los refugiados de las Naciones Unidas.
G. Dalaras interpreta esta canción junto a la cantante americana de jazz Jocelyn B. Smith acompañados de la Orquesta Ossipov de Rusia.



Όμορφη πόλη φωνές μουσικές
απέραντοι δρόμοι κλεμμένες ματιές
ο ήλιος χρυσίζει χέρια σπαρμένα
βουνά και γιαπιά πελάγη απλωμένα

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα
τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα
τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου

Η νύχτα έφτασε τα παράθυρα κλείσαν
η νύχτα έπεσε οι δρόμοι χαθήκαν.

Της αγάπης αίματα.
Poema de Odisseas Elytis (de Το άξιόν εστι). Música de Mikis Theodorakis.
El tema de Theodorakis reproduce únicamente las tres primeras estrofas del texto de Elytis.



Fotiní Dara. Odeón de Herodes Ático. 29 de septiembre de 2007.
Η Φωτεινή Δάρρα. Ωδείο Ηρώδου Αττικού. 29 του Σεπτεμβρίου του 2007.




Irene Papas recita el poema de O. Elytis.
Η Ειρήνη Παππά διαβάζει το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη.


Της αγάπης αίματα * με πορφύρωσαν
Και χαρές ανίδιωτες * με σκιάσανε
Οξειδώθηκα μες στη * νοτιά * των ανθρώπων
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Στά ανοιχτά του πέλαγου * με καρτέρεσαν
Με μπομπάρδες τρικάταρτες * και μου ρίξανε
Αμαρτία μου να΄χα * κι εγώ * μίαν αγάπη
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Τον Ιούλιο κάποτε * μισανοίξανε
Τα μεγάλα μάτια της * μες στα σπλάχνα μου
Την παρθένα ζωή μιά * στιγμή * να φωτίσουν
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Κι από τότε γύρισαν * καταπάνω μου
Των αιώνων όργητες * ξεφωνίζοντας
"Ο που σ' είδε, στο αίμα * να ζει * και στην πέτρα"
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο

Της πατρίδας μου πάλι * ομοιώθηκα
Μες στις πέτρες άνθισα * και μεγάλωσα
Των φονιάδων το αίμα * με φως * ξεπληρώνω
Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο.

Παραλία Λίχνος, Πάργα (Ήπειρος) / Playa de Lichnos, Parga (Épiro).

ΑΡΝΗΣΗ

Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι,
μα το νερο γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε τ' όνομα της
ωραία που φύξησεν ο μπάτης
και σβήστηκε η γραφή.

Με τι καρδιά, με τι πνοή;
τι πόθους και τι πάθος
πήραμε τη ζωή μας, λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.

Γιώργος Σεφέρης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Yiannis Mitarakis, Patmos.

NEGACIÓN

En la playa secreta
y blanca como paloma
sentimos sed al mediodía,
pero el agua era salobre.

Sobre la arena amarilla
escribimos su nombre,
qué bien sopló la brisa
y se borraron las letras.

Con qué corazón, con qué aliento,
con cuántos deseos y pasiones
hemos vivido: ¡error!
Cambiamos de vida.

Traducción: José Antonio Moreno Jurado.



Στο περιγιάλι το κρυφό interpretado por Mario Frangoulis y Mikis Theodorakis (autor de la música sobre el poema de Seferis). Odeón de Herodes Ático, Σε βιζαντινά ίχνη (6 de octubre de 2007).
Los dos primeros fragmentos del vídeo corresponden a dos composiciones de Theodorakis sobre textos de Odisseas Elytis (Το άξιον εστί).